Verandering: hoe ga je ermee om?

Wanneer er iets groots verandert, stappen we eigenlijk allemaal in een emotionele achtbaan. Dit wordt ook wel de 'verander- of verliescurve' genoemd. Verandering gaat namelijk vaak hand in hand met veel emoties: van nieuwsgierigheid en strijdbaarheid tot gevoelens van rouw en verlies. Je kunt tegelijk hopen op een betere toekomst en bezorgd zijn over het verlies van de vertrouwde manier waarop de dingen altijd gingen.

Iedereen bevindt zich ergens op deze verandergolf en legt die af in eigen tempo. De verschillende ‘haltes’ op de lijn zien er meestal zo uit:

• Als je het nieuws voor het eerst hoort over de verandering, voel je schok en ontkenning: ‘Het zal wel meevallen’ of ‘Dit gaat bij ons niet gebeuren.’ Je hebt echt even tijd nodig om het nieuws te verwerken.
• Als het nieuws tot je doorgedrongen is, kun je boosheid voelen en in verzet willen komen: ‘Waarom moet dit? Het ging toch goed?’ Je voelt boosheid en frustratie. Dit is een heel gezonde reactie: het laat zien dat je geeft om je werk of dat de assistentie die je krijgt, heel belangrijk voor je is.
• Daarna ga je bewust of onbewust nadenken over je mogelijkheden: moet je onderhandelen, het gevecht aangaan of opgeven? Je probeert de verandering nog een beetje tegen te houden of je voelt je machteloos. ‘Als we nu dit doen, kunnen we er toch voor zorgen dat sommige dingen wel bij het oude blijven?’ Je ziet vooral de beren op de weg.
• Op enig moment gaat de storm liggen. Je erkent en accepteert dat de situatie anders moet, dat veranderen onvermijdelijk is. Je vraagt je af: ‘Hoe gaan we dit nu samen doen?’ ‘Wat kan ik hierin betekenen?’
• Kansen zien levert nieuwe, positieve energie op. Je ontdekt dat de nieuwe manier van werken of leven ook voordelen heeft.

Het is belangrijk dat je weet: deze fases lopen niet netjes achter elkaar. De ene dag voel je je strijdlustig, de andere dag wil je er niets meer over horen, weer een andere dag ben je boos of verdrietig. Of je bruist juist van ideeën en wil je graag meedenken. Alles mag er zijn.

Veranderen kost energie. Hoe houd je het vol?

• Geef jezelf de tijd. Je hoeft niet direct te juichen. Erken dat het spannend is.
• Praat met elkaar. Deel je zorgen, maar deel ook je goede ideeën. Als je met elkaar deelt wat er in je omgaat, kun je elkaar steunen.
• Kijk naar wat wél kan. Het glas is misschien niet helemaal vol, maar het is ook niet helemaal leeg. Wat gaat er nog steeds goed? Wat nemen we mee uit het verleden?
• Stel vragen. Onzekerheid komt vaak door een gebrek aan informatie. Heb je vragen over je werk of de ondersteuning die je krijgt? Stel ze aan de teamleider of manager van je locatie. 

Met deze test ontdek je hoe jij naar verandering kijkt. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Het gaat erom hoe jij je nu voelt.

Hoe werkt het?
Lees de 20 stellingen hieronder. Geef jezelf punten op basis van hoe goed de zin bij je past:

• 1 punt: Dit past totaal niet bij mij.
• 2 punten: Dit past een beetje bij mij.
• 3 punten: Dit past precies bij mij.

1. Als ik hoor dat er iets gaat veranderen, ben ik vaak erg verbaasd.
2. Ik denk vaak: ‘Dit kan toch niet waar zijn, het zal wel loslopen.’
3. Ik voel me soms boos of machteloos als anderen beslissen dat dingen anders moeten.
4. Ik heb de neiging om te doen alsof er niets aan de hand is en ga gewoon door op de oude manier.
5. Ik voel me soms somber of onzeker over de toekomst.
6. Ik vind het lastig om afscheid te nemen van hoe we de dingen vroeger deden.
7. Ik heb tijd nodig voor mezelf om grote veranderingen te verwerken.

8. Ik wil graag precies weten wat een verandering voor mij persoonlijk betekent.
9. Ik praat graag met anderen over mijn zorgen of twijfels.
10. Ik ben benieuwd of de nieuwe plannen misschien ook voordelen hebben.
11. Ik vind het leuk om mee te denken over nieuwe manieren van werken.
12. Ik durf te experimenteren, ook al gaat er wel eens iets mis.
13. Ik heb er vertrouwen in dat ik mijn weg wel weer vind in een nieuwe situatie.
14. Ik kan makkelijk hulp vragen als ik er even niet uitkom.

15. Ik zoek zelf naar informatie om de verandering beter te begrijpen.
16. Ik kijk naar wat er nog wél kan, in plaats van alleen naar wat er stopt.
17. Ik probeer stap voor stap te wennen aan een nieuwe situatie.
18. Ik zie een verandering als een kans om weer iets nieuws te leren.
19. Ik help anderen graag om ook de positieve kant te zien.
20. Ik heb zin om met de nieuwe plannen aan de slag te gaan.
 

Tel je punten bij elkaar op. In welke groep scoor jij het hoogst? Dit, samen met je totale score geeft aan welke beschrijving misschien het meest bij je past.

Je vindt verandering vaak spannend of lastig. Dat is heel menselijk. Je houdt van duidelijkheid en vertrouwde gewoontes. Als er iets verandert, heb je tijd nodig om eraan te wennen.

• Dit herken je waarschijnlijk: je kijkt eerst even aan wat er gebeurt voordat je meedoet. Je bent voorzichtig omdat je niet precies weet wat de verandering voor jou betekent.
• Voordelen van de kat uit de boom kijken: jij ziet de risico’s en wat er mis kan gaan. Jij hecht waarde aan de bestaande afspraken, koestert de geschiedenis en kunt benoemen wat anderen misschien over het hoofd zien. Jij denkt na wat wel of niet zou kunnen werken in de praktijk en benoemt de praktische bezwaren. Je bent kritisch en scherp: door jou worden de plannen nog beter. Precies daarom willen we jouw signalen graag serieus nemen.
• Tips voor jou:
  • Geef jezelf de tijd. Je hoeft niet meteen enthousiast te zijn.
  • Stel vragen. Wat verandert er precies voor jou? Duidelijkheid geeft rust.
  • Praat erover met iemand die je vertrouwt. Je zorgen uitspreken helpt vaak al enorm.

Je ziet en vindt dat zaken anders kunnen en misschien ook wel moeten. Je staat open voor verandering, maar je wilt wel graag weten waar je aan toe bent. Je ziet de voordelen wel, maar je vindt het soms ook nog spannend. Je bent op zoek naar een goede balans tussen voorzichtig en nieuwsgierig zijn.

• Dit herken je waarschijnlijk: Je vindt het prima om nieuwe wegen in te slaan, zolang je maar een beetje hulp of informatie krijgt. Je bent bereid om te leren en je aan te passen.
• Voordelen van verkenner zijn: is onze koers eenmaal helder? Je staat in de startblokken om te experimenteren en je kunt niet wachten om aan te sluiten bij een werkgroep of thematafel. Jij wilt de wat algemene en hoog-over ideeën omzetten naar een concrete werkwijze en afspraken.
• Tips voor jou:
  • Kijk wat je zelf kunt beïnvloeden. Welk klein stapje kun je vandaag al zetten?
  • Focus op wat je al kunt. Gebruik je ervaring om nieuwe dingen te proberen.
  • Vier je successen. Heb je iets nieuws geprobeerd dat lukte? Wees trots op jezelf!

Je hebt de knop omgezet. Jij houdt wel van een uitdaging! Je kiest vaak zelf voor vernieuwing en vindt het leuk om dingen anders aan te pakken. Je ziet verandering vooral als een kans om te groeien.

• Dit herken je waarschijnlijk: Je neemt graag het voortouw. Je hebt vertrouwen in jezelf ook wel in de toekomst. Je vindt het niet erg om gewoon te beginnen en wat te proberen, want daar leer je van.
• Voordelen van aanpakker zijn: jij roept al lang dat er dingen moet veranderen en kunt niet wachten om anderen hierin mee te nemen. Nieuwe of onzekere collega’s op sleeptouw nemen? Een stappenplan of werkwijze uitschrijven? Vooroplopen en anderen laten zien hoe het anders kan? Bij jou zijn we aan het goede adres.
• Tips voor jou:
  • Help anderen. Niet iedereen gaat zo snel als jij. Kijk hoe je je collega’s of vrienden kunt meenemen.
  • Blijf geduldig. Soms gaan veranderingen langzamer dan jij zou willen.
  • Blijf reflecteren. Wat heb je ontdekt waar je in de toekomst ook iets aan hebt?

Onthoud: Je score kan per situatie verschillen. Als je zelf voor een verandering kiest (zoals een nieuwe hobby), ben je misschien wel een 'aanpakker'. Als een verandering jou overkomt, ben je misschien even een 'kat uit de boom kijker'. Dat is allebei helemaal oké.

Deze test is gebaseerd op de verandercurve van Elisabeth Kübler-Ross.

We zitten samen in deze verandering. Het zal soms stormen en onweren, maar samen bepalen we de koers. Wees geduldig met jezelf en lief voor de ander in deze periode. Want veranderen doen we niet alleen met ons hoofd, maar vooral met ons hart.

Heb je vragen of wil je reageren? Laat het ons weten. We horen graag waar jij op de verandergolf zit.